thyroid fnaΟι όζοι του θυρεοειδούς αδένα είναι ένα σύνηθες κλινικό πρόβλημα. Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει ότι η συχνότητα εμφάνισης ψηλαφητών όζων του θυρεοειδούς είναι περίπου 5% στις γυναίκες και 1% σε άνδρες που ζουν σε περιοχές με επάρκεια σε ιώδιο.

Η κλινική σημασία των θυρεοειδικών όζων συνίσταται στην ανάγκη να αποκλειστεί ο καρκίνος του θυρεοειδούς, ο οποίος εμφανίζεται σε 7 έως 15% ανάλογα με την ηλικία, το φύλο, το ιστορικό έκθεσης σε ακτινοβολία τραχήλου, το οικογενειακό ιστορικό και άλλους παράγοντες.

Σε γενικές γραμμές, μόνο οι όζοι μεγαλύτεροι από 1 εκατοστό πρέπει να αξιολογούνται, δεδομένου ότι έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να είναι κλινικά σημαντικοί καρκίνοι. Περιστασιακά, μπορεί να υπάρχουν όζοι μικρότεροι από 1 εκατοστό που να χρήζουν επίσης αξιολόγησης λόγω ύποπτων ευρημάτων στο υπερηχογράφημα, συνοδού λεμφαδενοπάθειας ή άλλων κλινικών παραγόντων υψηλού κινδύνου, όπως ιστορικό ακτινοβόλησης κεφαλής ή τραχήλου σε παιδική ηλικία ή ιστορικό καρκίνου του θυρεοειδούς σε έναν ή περισσότερους συγγενείς πρώτου βαθμού.

ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗ ΘΥΡΕΟΕΙΔΟΥΣ

Η παρακέντηση θυρεοειδούς με λεπτή βελόνα (Fine Needle Aspiration – FNA) είναι η εξέταση εκλογής για την αξιολόγηση των όζων του θυρεοειδούς, όταν ενδείκνυται κλινικά.

Για την παρακέντηση θυρεοειδούς, χρησιμοποιούνται συνήθως βελόνες πιο λεπτές από αυτές μιας απλής φλεβοκέντησης ώστε να ελαχιστοποιηθεί το ενδεχόμενο πόνου ή αιμορραγίας. Στην τεχνική της παρακέντησης εφαρμόζεται συνήθως αναρρόφηση (με ή χωρίς «πιστόλι» βιοψίας) για να ληφθούν κύτταρα (ή/και υγρό) από έναν όζο. Στη συνέχεια, το υλικό της παρακέντησης επιστρώνεται σε αντικειμενοφόρους πλάκες («πλακάκια») και αποστέλλεται για κυτταρολογική διάγνωση. Μια άλλη τεχνική (Fine Needle Non Aspiration - FNNA) αποφεύγει την αναρρόφηση, αλλά εξακολουθεί να επιτρέπει την κυτταρολογική αξιολόγηση των όζων του θυρεοειδούς.

Αν και η παρακέντηση θυρεοειδούς φαίνεται απλή, απαιτείται σημαντικός χρόνος και εμπειρία για την απόκτηση και διατήρηση μιας επιδέξιας τεχνικής. Γίνεται συζήτηση για το ποιος είναι πιο αρμόδιος να εκτελέσει παρακέντηση θυρεοειδούς, αλλά είναι σαφές ότι τα καλύτερα αποτελέσματα επιτυγχάνονται εάν το άτομο που εκτελεί τη βιοψία έχει βελτιστοποιήσει την τεχνική του. Κατά τη γνώμη μου, οι ενδοκρινολόγοι είναι οι πλέον κατάλληλοι για την εκτέλεση παρακέντησης θυρεοειδούς επειδή είναι πιο έμπειροι στην ψηλάφηση του θυρεοειδούς, αποκτούν και διατηρούν εξειδίκευση στη διενέργεια βιοψίας και παρέχουν ολοκληρωμένη και συνεχή φροντίδα σε ασθενείς με οζώδη νόσο του θυρεοειδούς. Επιπλέον, αρκετοί ενδοκρινολόγοι είναι εκπαιδευμένοι στην διενέργεια υπερηχογραφικά καθοδηγούμενης FNA, η οποία προσφέρει αρκετά πλεονεκτήματα (ελαττώνει τα μη-διαγνωστικά δείγματα, εφαρμόζεται σε αψηλάφητους όζους, παχύσαρκους ασθενείς, άτομα με ιδιαίτερα αναπτυγμένους τραχηλικούς μυς, πολυοζώδη βρογχοκήλη).

VIDEO

Παρακολουθήστε βίντεο παρακέντησης θυρεοειδούς από το αρχείο μας. περισσότερα +

Παρακέντηση όζου θυρεοειδούς
Παρακέντηση θηλώδους καρκινώματος θυρεοειδούς αδένα
Παρακέντηση κύστης θυρεοειδούς

ΠΡΟΕΤΟΙΜΑΣΙΑ ΚΑΙ ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΚΕΝΤΗΣΗΣ

Ο θυρεοειδής αδένας ψηλαφάται προσεκτικά και εντοπίζεται, κλινικά και υπερηχογραφικά, ο όζος (ή οι όζοι) που θα παρακεντηθεί. Η διαδικασία θα πρέπει να εξηγείται προσεκτικά και, αφού απαντηθούν πλήρως όλες οι ερωτήσεις του ασθενούς, ζητείται η γραπτή συγκατάθεσή του για την παρακέντηση. Ο ασθενής επίσης ενημερώνεται ότι μπορεί να χρειαστεί επανάληψη της παρακέντησης, αν και η τελευταία θα πρέπει να συνιστάται μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις.

Συνήθως δε χρειάζεται τοπική αναισθησία, αλλά αν είναι απαραίτητη και δεν αναφέρεται στο ιστορικό αλλεργία στα τοπικά αναισθητικά, εφαρμόζεται είτε ένεση (αμέσως πριν) είτε κρέμα τοπικού αναισθητικού (30-60’ πριν την παρακέντηση). Η παρακέντηση θυρεοειδούς διαρκεί μονάχα λίγα λεπτά, ενώ η συνολική παραμονή του ασθενούς στο ιατρείο περίπου 30-45’.

Η παρακέντηση θυρεοειδούς πραγματοποιείται στο ιατρείο με τον ασθενή να τοποθετείται σε ύπτια θέση με υπερέκταση του λαιμού για να εκτίθεται περισσότερο ο θυρεοειδής, ενώ για στήριξη τοποθετείται ένα μαξιλάρι κάτω από τους ώμους. Ο ασθενής καλείται να μην καταπίνει, να μην ομιλεί και να μη μετακινείται όσο η βελόνα παραμένει εντός του θυρεοειδούς αδένα.

Αφού ολοκληρωθεί η παρακέντηση, συνιστάται η ολιγόλεπτη παρακολούθηση των ασθενών, επειδή μπορεί να εμφανιστούν συμπτώματα ζάλης ή πόνου. Κατόπιν, οι ασθενείς μπορούν να επιστρέψουν στις καθημερινές τους δραστηριότητες.

ΕΠΙΠΛΟΚΕΣ

Η παρακέντηση θυρεοειδούς (FNA) είναι η πιο ακριβής και αποδοτική μέθοδος για την αξιολόγηση των όζων του θυρεοειδούς.

Η παρακέντηση θυρεοειδούς, ιδίως η υπερηχογραφικά καθοδηγούμενη, είναι πολύ ασφαλής. Δεν υπάρχουν σοβαρές επιπλοκές όπως διασπορά του όγκου, νευρική βλάβη, τραύμα ιστών ή αγγειακή βλάβη. Η εισαγωγή της βελόνας μπορεί να προκαλέσει ελαφρύ πόνο, ήπια εκχύμωση («μελανιά») του δέρματος, ενώ σπανιότερα μπορεί να παρουσιαστεί ένα μικρό αιμάτωμα, το οποίο δύναται να προκαλέσει πόνο, βράγχος φωνής και δυσκαταποσία, αλλά τα συμπτώματα εξαφανίζονται σε λίγες ημέρες μετά την απορρόφηση του αιματώματος. Για τον λόγο αυτόν, είναι σημαντικό να ενημερώνεται ο ενδοκρινολόγος για τη χρήση αντιπηκτικών (π.χ. Sintrom, Panwarfin, Pradaxa, Xarelto, Eliquis, ηπαρίνης) ή αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων (π.χ.ασπιρίνης ή Salospir, Plavix ή γενόσημης κλοπιδογρέλης, Efient, Brilique, Aflen), ώστε να τροποποιείται, εκ των προτέρων, η φαρμακευτική αγωγή, σε συνεννόηση με τον θεράποντα καρδιολόγο.

Η συσσωρευμένη εμπειρία των τελευταίων ετών έχει επιβεβαιώσει την αξιοπιστία και τη χρησιμότητα της FNA ως διαγνωστικό τεστ. Ο ρόλος της παρακέντησης θυρεοειδούς κατά την αξιολόγηση των θυρεοειδικών όζων έχει πλέον εδραιωθεί, και η FNA έχει καθιερωθεί ως μια από τις βασικότερες εξετάσεις, γιατί είναι τόσο ασφαλής όσο και οικονομικά αποδοτική.
TOP